Судалгаа
• Дотоод арилжаа
Өнөөдрийн хөрөнгө оруулалт — маргаашийн боломж
2026 оны эхний хагас жилд “Тавантолгой” ХК-ийн санхүүгийн гүйцэтгэл эрчимтэй сайжирч, хагас жилийн цэвэр ашиг нь өмнөх оны бүтэн жилийн дүнг давсан үзүүлэлттэйгээр тайлангаа танилцууллаа.
Өмчлөлийн төвлөрөл ба хувьцааны ханшийн өсөлт
“Тавантолгой” ХК-ийн хувьцааны 51.0%-ийг Өмнөговь аймгийн орон нутгийн өмч, 19.8%-ийг “Ажнай Корпораци” ХХК, 16.3%-ийг “Шандас Импекс” ХХК эзэмшиж, үлдсэн 12.9% нь бусад хувьцаа эзэмшигчдийн мэдэлд байна. Нийт хувьцааны 87 орчим хувь гурван том хувьцаа эзэмшигчид төвлөрсөн нь компанийн удирдлага, стратегийн шийдвэр гаргалтын тогтвортой байдлыг дэмждэгч зах зээлд чөлөөтэй эргэлдэх хувьцааны хэмжээг бууруулж, хөрвөх чадварыг хязгаарлах сул талтай байна.
2026 оны эхний хагас жилийн санхүүгийн тайланд орлого, цэвэр ашиг болон ашигт ажиллагаа эрчимтэй сайжирсан нь хөрөнгө оруулагчдын хүлээлтийг нэмэгдүүлж, худалдан авах эрэлтийг дэмжсэнээр TTL хувьцааны ханш ₮44,760-д хүрч, бүх цаг үеийн түүхэн дээд түвшнээ шинэчлэн тогтоосон байна.
Хувьцааны ханш 2025 оны эцсийн ₮31,460-аас 2026 оны 7 дугаар сарын 29-ний өдөр ₮44,760 болж, он гарснаас хойш 42.3%-иар өссөн байна. Гэсэн хэдий ч TTL хувьцааны хөрвөх чадвар харьцангуй хязгаарлагдмал хэвээр байна. 2026 оны эхний хагас жилд нийт 66,118 ширхэг хувьцаа буюу өдөрт дунджаар 538 ширхэг хувьцаа, ₮16.5 сая төгрөгийн арилжаа хийгдсэн нь арилжааны идэвх сул байгааг харуулж байна.
---
Нүүрсний үнэ ба борлуулалтын өсөлт ашгийг эрчимжүүлэв
“Тавантолгой” ХК-ийн борлуулалтын орлого 2026 оны эхний хагас жилд ₮1.40 их наяд болж, 2025 оны мөн үеийн ₮198.7 тэрбумтай харьцуулахад 7.0 дахин өссөн байна. Мөн эхний зургаан сарын орлого нь 2025 оны бүтэн жилийн ₮727.4 тэрбумын орлогоос 92.4%-иар өндөр буюу өмнөх оны нийт орлогыг бараг хоёр дахин давжээ. Цэвэр ашиг ₮488.3 тэрбумд хүрсэн нь 2025 оны эхний хагасын ₮64.2 тэрбумаас 660.6%-иар, 2025 оны бүтэн жилийн ₮183.0 тэрбумаас 166.8%-иар тус тус өссөн үзүүлэлт юм.
Орлого, ашгийн өсөлтөд нүүрсний үнийн сэргэлт болон биржийн арилжааны хэмжээ огцом нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлсөн байна. МХБ-ийн уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржээр 2026 оны эхний хагас жилд нийт 2.76 сая тонн нүүрс 321.1 сая ам.доллараар арилжаалагдаж, жигнэсэн дундаж үнэ 116.1 ам.доллар/тонн болсон нь 2025 оны мөн үеийн 454.4 мянган тонн, 87.3 ам.доллар/тонн-той харьцуулахад арилжааны хэмжээ 6.1 дахин, дундаж үнэ 33.0%-иар өссөнийг харуулж байна. Үүний зэрэгцээ 2026 оны хоёрдугаар улиралд дэгдэмхий бодис дунд коксжих нүүрсний үнэ 126–137 ам.доллар/тонн, 1/3 коксжих нүүрсний үнэ 135.5–146.5 ам.доллар/тонн хүртэл өссөн байна.
Цэвэр ашгийн маржин 2025 оны 25.2%-иас 34.9% болж өссөн нь орлогын өсөлт зардлын өсөлтөөс давж, компанийн ашигт ажиллагаа өмнөх оноос мэдэгдэхүйц сайжирсныг илтгэж байна.
---
Өмнөх оны сулралын дараах хүчтэй санхүүгийн сэргэлт
2025 оны эцсийн байдлаар компанийн нийт хөрөнгө 21.1%-иар буурч ₮618.1 тэрбум, эздийн өмч 43.6%-иар буурч ₮287.5 тэрбум болсон нь тухайн жилийн ₮183.0 тэрбумын цэвэр ашгаас давсан хэмжээний буюу нийт ₮366.5 тэрбумын ногдол ашиг хуваарилсантай холбоотой юм. Үүний нөлөөгөөр мөнгө, түүнтэй адилтгах хөрөнгө ₮373.7 тэрбумаас ₮285.4 тэрбум болж буурсан бол богино хугацаат өр төлбөр ₮261.4 тэрбумаас ₮314.9 тэрбумболж өссөнөөр компанийн богино хугацааны хөрвөх чадвар өмнөх оноос тодорхой хэмжээгээр суларсан байна.
Харин 2026 оны эхний хагас жилийн байдлаар нийт хөрөнгө ₮1.25 их наяд, эздийн өмч ₮611.1 тэрбум болж, 2025 оны эцсээс тус тус 102.9% болон 112.6%-иар өссөн нь компанийн санхүүгийн суурь богино хугацаанд эрчимтэй бэхэжсэнийг харуулж байна. Өр төлбөр ₮642.9 тэрбум болж өссөн хэдий ч өр төлбөр, эздийн өмчийн харьцаа 1.15x-ээс 1.05x болж буурсан нь хөрөнгийн өсөлт өрийн өсөлтөөс өндөр байсныг илтгэж байна. Орлого, ашигт ажиллагааны огцом өсөлтийн үр дүнд компанийн хөрөнгийн бүтэц богино хугацаанд мэдэгдэхүйц сайжирч, санхүүгийн тогтвортой байдал өмнөх оны түвшнээс сэргэсэн байна.
---
Өндөр ногдол ашгийн бодлого, тогтвортой өгөөжийн хүлээлт
“Тавантолгой” ХК нь цэвэр ашгийнхаа өндөр хувийг ногдол ашигт хуваарилдгаараа онцлог бөгөөд 2021–2025 онд ногдол ашгийн хуваарилалтын дундаж хувь 87% байв. 2025 оны ашгаас нэгж хувьцаанд ₮3,138, нийт ₮165.2 тэрбумын ногдол ашиг хуваарилсан нь тухайн жилийн цэвэр ашгийн 90.3%-тай тэнцэж байна.
2026 оны эхний хагас жилийн хүчтэй санхүүгийн гүйцэтгэл нь ногдол ашгийн хүлээлтийг нэмэгдүүлж байгаа боловч эцсийн хуваарилалт нь бүтэн жилийн ашиг, мөнгөн урсгал, хөрөнгө оруулалтын хэрэгцээ болон ТУЗ, хувьцаа эзэмшигчдийн хурлын шийдвэрээс хамаарна. Иймээс TTL-ийн өндөр ногдол ашгийн бодлого нь хувьцааны үнэлгээг дэмжих гол хүчин зүйл хэвээр байгаа ч цаашдын ногдол ашгийн тогтвортой байдал нь нүүрсний зах зээлийн мөчлөг болон компанийн мөнгөн урсгалын чанараар тодорхойлогдоно.
---
Ашгийн огцом өсөлт үнэлгээг илүү таатай түвшинд хүргэв
2026 оны эхний хагас жилийн байдлаар компанийн нийт хөрөнгийн өгөөж (ROA) 38.94%, хувь нийлүүлэгчдийн хөрөнгийн өгөөж (ROE) 79.89%-д хүрсэн нь 2025 оны 29.60% болон 63.65%-ийн түвшнээс тус тус сайжирсан үзүүлэлт юм. Харин нийт хөрөнгийн эргэлт 1.12x болж 2025 оны 1.18x-оос бага зэрэг буурсан нь хөрөнгийн хэмжээ орлогын өсөлтөөс түрүүлэн нэмэгдсэнийг харуулж байна.
Нэгж хувьцаанд ногдох ашиг ₮9,271 болж, 2025 оны ₮3,474-өөс 2.7 дахин өссөнөөр P/E харьцаа 9.06x-ээс 4.83xболж буурчээ. Энэ нь хувьцааны ханш өссөн хэдий ч ашгийн өсөлт түүнээс өндөр байсныг илтгэж, ашигт суурилсан үнэлгээ өмнөх оноос илүү таатай түвшинд хүрснийг харуулж байна. Мөн P/B харьцаа 5.77x-ээс 3.86x болж буурсан нь эздийн өмчийн өсөлт зах зээлийн үнэлгээний өсөлтөөс өндөр байсныг илэрхийллээ.
Цаашдын ашигт ажиллагаанд компанийн олборлон борлуулдаг коксжих нүүрсний үнэ, экспортын хэмжээ болон БНХАУ-ын гангийн үйлдвэрлэлийн төлөв голлон нөлөөлнө. KPMG-ийн 2026 оны нүүрсний үнийн судалгаагаар олон улсын шинжээчдийн дундаж төсөөллөөр өндөр чанарын коксжих нүүрсний үнэ 2026 онд тонн тутамд 154 ам.доллар орчимд хадгалагдахаар байгаа нь зах зээлд огцом уналтаас илүүтэй харьцангуй тогтвортой үнийн орчин үргэлжлэх хүлээлт давамгайлж байгааг харуулж байна.
Мөн Энэтхэгийн гангийн үйлдвэрлэлийн өсөлт нь коксжих нүүрсний эрэлтийг дунд хугацаанд дэмжих эерэг хүчин зүйл болж байна. Гэхдээ Тавантолгой ХК-ийн үндсэн экспортын зах зээл БНХАУ тул Хятадын гангийн үйлдвэрлэл, дотоодын нүүрсний олборлолт болон импортын эрэлтийн өөрчлөлт нь компанийн орлого, ашигт ажиллагаанд хамгийн өндөр нөлөө үзүүлэх хэвээр байна.
Дүгнэлт, “Тавантолгой” ХК 2026 оны эхний хагас жилд борлуулалт, ашиг болон өөрийн хөрөнгөө мэдэгдэхүйц өсгөж, өмнөх онд өндөр хэмжээний ногдол ашиг хуваарилснаас шалтгаалан буурсан санхүүгийн сууриа богино хугацаанд сэргээж чадлаа. Ашгийн өсөлт нь компанийн зах зээлийн үнэлгээг бодит санхүүгийн гүйцэтгэлээр дэмжиж, хөрөнгө оруулагчдын хувьд илүү таатай үнэлгээний орчин бүрдүүлсэн байна. Цаашид экспортын зах зээлийн нөхцөл тогтвортой хадгалагдаж, коксжих нүүрсний үнэ олон улсын байгууллагуудын төсөөллийн дагуу хэвээр үргэлжилсэн тохиолдолд компанийн ашигт ажиллагаа өндөр түвшинд хадгалагдах боломжтой гэж үзэж байна.